เกมนำแนวคิดบางส่วนจาก เกษตรทฤษฎีใหม่ขั้นต้น โคก หนอง นา และ กสิกรรมธรรมชาติ มาเป็นโจทย์บนโต๊ะ ผู้เล่นเลือกและจัดวางนา แหล่งน้ำ ที่อยู่อาศัย ต้นไม้ และพืชพรรณ แล้วใช้ผังที่เกิดขึ้นเป็นจุดเริ่มต้นของการคุยเรื่องการพึ่งพาตนเองตลอด 4 รอบ
4 รอบของการออกแบบไร่
ไร่ยั่งยืนไม่ได้จำลองหลักการเหล่านี้ครบทุกมิติ แต่เปลี่ยนองค์ประกอบบางส่วนให้เป็นตัวเลือกที่ผู้เล่นจับต้องได้ แล้วชวนกลับไปถามต่อว่า หากเป็นพื้นที่จริง เราจะต้องรู้อะไรและปรับแผนอย่างไรบ้าง
แนวพระราชดำริเรื่องการบริหารที่ดินและน้ำเพื่อให้พื้นที่เกิดประโยชน์สูงสุด โดยใช้สัดส่วน 30:30:30:10 เป็นเกณฑ์ปรับใช้สำหรับแหล่งน้ำ นาข้าว พืชผสมผสาน และที่อยู่อาศัยหรือพื้นที่อื่น
ในเกม:ผู้เล่นประกอบภาพพื้นที่จากน้ำ นา พืช ต้นไม้ และบ้าน แต่เกมไม่ได้บังคับสัดส่วน 30:30:30:10 และไม่ได้วัดความเพียงพอของครัวเรือนจริง จึงเหมาะสำหรับใช้เปิดคำถามมากกว่าสอนเป็นสูตร
การประยุกต์เกษตรทฤษฎีใหม่ร่วมกับภูมิปัญญาพื้นบ้าน ออกแบบพื้นที่สูง แหล่งกักเก็บน้ำ พื้นที่นา และคลองไส้ไก่ให้สัมพันธ์กับสภาพพื้นที่
ในเกม:บ่อ นา พืช ต้นไม้ และคลองไส้ไก่ถูกย่อเป็นชิ้นส่วนสำหรับจัดวาง เกมยังไม่ได้จำลองความสูงต่ำ ทิศทางน้ำ หรือสภาพดิน จึงควรเชื่อมต่อด้วยคำถามหลังเล่น
ปลูกไม้ใช้สอย ไม้กินได้ และไม้เศรษฐกิจ พร้อมประโยชน์ด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำ ทำให้ต้นไม้หนึ่งระบบดูแลทั้งชีวิตและธรรมชาติ
ในเกม:เกมมีต้นไม้ 3 ประเภทและการ์ดเป้าหมายที่ชวนให้ปลูกครบประเภท แต่ยังไม่ได้วัดประโยชน์ที่ 4 ด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำโดยตรง ประเด็นนี้จึงต้องเกิดจากการชวนคุยและเชื่อมกับแหล่งความรู้จริง
หลักการสำคัญไม่ใช่การคัดลอกผังเดียวทุกแห่ง แต่คือการปรับสัดส่วนและวิธีจัดการให้เหมาะกับดิน น้ำ ภูมิอากาศ ทรัพยากร และชีวิตของคนในพื้นที่
ในเกม:ตัวเลือกและเหตุการณ์ทำให้ผังของแต่ละคนต่างกันและต้องปรับแผน แต่เกมไม่ได้ใส่ข้อมูลดิน ฝน ภูมิประเทศ และวิถีชีวิตจริง จึงไม่ควรนำผังที่ชนะไปใช้เป็นแบบพื้นที่จริงโดยตรง
คุณค่าของเกมจึงไม่ได้อยู่ที่การสร้าง “ผังไร่ที่ถูกต้องที่สุด” แต่อยู่ที่การทำให้ผู้เล่นมีภาพบนโต๊ะสำหรับตั้งคำถาม อธิบายเหตุผล และกลับไปศึกษาหลักการจริงต่อ
แทนการฟังเรื่องโคก หนอง นา หรือทฤษฎีใหม่เพียงอย่างเดียว เกมทำให้ผู้เล่นต้องเลือกภายใต้พื้นที่และทรัพยากรที่จำกัด เห็นผลในระบบคะแนนของเกม และมีผังบนโต๊ะสำหรับตั้งคำถามต่อ โดยคะแนนไม่ใช่เครื่องยืนยันว่าผังนั้นเหมาะกับพื้นที่จริง
แผ่นไร่ที่อยากได้ไม่ได้มาอยู่ในมือเสมอ ผู้เล่นจึงต้องเลือก ปรับแผน และใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์หลายด้าน
คลองไส้ไก่ไม่ใช่ของตกแต่ง แต่ทำให้การจัดทางน้ำและตำแหน่งของพื้นที่ต่าง ๆ มีผลต่อการวางแผนของผู้เล่น
เมื่อจบเกม แต่ละคนมีไร่ที่หน้าตาแตกต่างกัน จึงเปรียบเทียบวิธีคิดและอธิบายเหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจได้ทันที
ระหว่างเกม ผู้เล่นเลือกแผ่นไร่จากตัวเลือกที่มี จัดวางบ้าน ต้นไม้ นา พืชพรรณ และทางน้ำ เพื่อสร้างพื้นที่ที่ตอบโจทย์ของตน พร้อมปรับแผนเมื่อเหตุการณ์เปลี่ยนเงื่อนไข
หลังเล่น ควรชวนผู้เรียนย้อนดูผังไร่ของตน แล้วเชื่อมกับหลักการจัดสรรพื้นที่ การเก็บกักน้ำ การปลูกพืชหลายระดับ และการปรับใช้ตามภูมิสังคมจากแหล่งความรู้ทางการ
เกมเน้นเกษตรทฤษฎีใหม่ขั้นต้นและองค์ประกอบบางส่วนของโคก หนอง นา ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง และกสิกรรมธรรมชาติ ยังไม่ครอบคลุมทฤษฎีใหม่ขั้นก้าวหน้า เรื่องการรวมกลุ่ม สหกรณ์ การตลาด และเครือข่าย การ์ดและเหตุการณ์เป็นการย่อเพื่อการเล่น ไม่ควรตีความเป็นความสัมพันธ์ทางการเกษตรแบบตรงตัว
เกมนี้เป็นผลงานของ Wizards of Learning มิใช่สื่อทางการหรือเอกสารรับรองจากหน่วยงานพระราชดำริ ควรใช้คู่กับข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงทางการเมื่อต้องการศึกษารายละเอียดหรือนำไปออกแบบพื้นที่จริง
มองว่าความมั่นคงทางอาหาร น้ำ พื้นที่ และการอยู่อาศัยสัมพันธ์กันอย่างไร
เลือกจากทรัพยากรที่มี คาดการณ์ผล และปรับแผนเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน
อธิบายว่าเลือกจัดไร่แบบใด เพราะอะไร และมีทางเลือกอื่นที่เป็นไปได้หรือไม่
ใช้เปิดบทเรียนสิ่งแวดล้อม เกษตร ความมั่นคงทางอาหาร หรือการคิดเชิงระบบ
ใช้เป็นกิจกรรมที่ผู้เข้าร่วมได้ทดลองก่อนเชื่อมกับพื้นที่จริงหรือฐานเรียนรู้ในชุมชน
ใช้เปิดวงสนทนาเรื่องการจัดการทรัพยากร การพึ่งพาตนเอง และการออกแบบอนาคตร่วมกัน
Selling Sheet สรุปคุณค่า ประสบการณ์บนโต๊ะ กลุ่มที่เหมาะสม และแนวทางนำเกมไปใช้ ออกแบบให้อ่านบนจอหรือพิมพ์แจกได้ โดยไม่ใช่คู่มือกติกาฉบับเต็ม
WoL ยินดีคุยกับครู ศูนย์เรียนรู้ และหน่วยงาน เพื่อออกแบบการใช้เกมและคำถามหลังเล่นให้เหมาะกับบริบทของผู้เข้าร่วม